Gwaredu BVD yn derbyn ymweliad arbennig a chefnogaeth gref yn Sioe Frenhinol Cymru 2019

30th Jul 2019

Cafodd rhaglen Gwaredu BVD - dan arweiniad y diwydiant sy'n gobeithio dileu BVD mewn o leiaf 90% o ffermydd ledled Cymru erbyn 2020 - ymweliad arbennig gan y Gweinidog dros Ynni, yr Amgylchedd a Materion Gwledig a'r Prif Swyddog Milfeddygol yn ei stondin yn Sioe Frenhinol Cymru 2019.

Daeth y Gweinidog, Lesley Griffiths a'r Prif Swyddog Milfeddygol, Christianne Glossop i ymweld â stondin Gwaredu BVD fore Mercher yn ystod derbyniad a ddenodd llawer o bobl - gan gynnwys rhanddeiliaid, milfeddygon a phartneriaid - i ddangos eu cefnogaeth barhaus ac i drafod llwyddiant y rhaglen hyd yma.

Fel y cyntaf i annerch y dorf, cyfeiriodd y Gweinidog at lwyddiant rhaglen Gwaredu BVD; sydd ar hyn o bryd yn agosáu at sgrinio 90% o fuchesi erbyn 2020. Gyda Phrif Weinidog newydd yn San Steffan ddiwrnod yn unig cyn hynny, siaradodd hefyd am ffermio yng Nghymru ar ôl ein hymadawiad o'r UE, ac am y ddeddfwriaeth bosibl mewn perthynas â BVD dros y deuddeg mis nesaf; - rhywbeth mae Gwaredu BVD wedi bod yn paratoi ar ei gyfer ers ei lansio yn 2017.

Dywedodd;

"'Gweithio mewn partneriaeth' yw un o brif egwyddorion y Fframwaith Iechyd a Lles Anifeiliaid, ac rydyn ni'n llawn werthfawrogi manteision ymgysylltu â rhanddeiliaid a chydweithio er mwyn sicrhau'r llwyddiant hwn."

"Mae'r dull cydweithredol hwn o weithio a chyflenwi yn fodel ardderchog a dylid ei gymhwyso i bob rhaglen. Bydd y Fframwaith Iechyd a Lles Anifeiliaid yn parhau i chwarae rhan allweddol yng nghyd-destun y clefydau hyn, a byddwn yn troi at bartneriaid eraill yn y diwydiant i ystyried atebion priodol."

"Rwy'n ymwybodol o'r uchelgais ynghlwm â'r rhaglenni hyn o ran sefydlu deddfwriaeth ar ddiwedd y cyfnod gwirfoddol o dair blynedd, er mwyn diogelu, cynnal, ac yn wir, adeiladu ar lwyddiant y rhaglen, ac rwy'n gwybod bod y grŵp llywio yn y broses o ddrafftio cynnig – ac rwy'n edrych ymlaen at ei dderbyn a'i ystyried o ddifrif."

"Rydyn ni'n gweithio gyda ffermwyr a'r sector ehangach i baratoi cymaint ag sy'n bosibl ar gyfer ymadael â'r UE ar y 31ain o Hydref. Rwy'n credu ein bod ni i gyd yn cytuno bod hwn yn gyfnod o gryn ansicrwydd, ond rwy'n credu mai'r hyn y gallwn ni fod yn sicr ohono yw bod BVD yn broblem i ffermwyr gwartheg Cymru ac yn risg i'n buchesi, a bydd yn parhau felly ar ôl i ni adael yr UE. Mae'n broblem sy'n mynd rhagddi ac fel rhaglen a ariennir yn rhannol gan yr UE drwy'r rhaglen Datblygu Gwledig, dylem achub ar y cyfle hwn tra bydd ar gael i gynifer â phosib ohonom er mwyn mynd i'r afael â'r clefyd hwn. Rwy'n gwbl ymroddedig, ar ôl i ni adael yr UE, i barhau i gynnal ein safonau uchel iawn o ran iechyd a lles anifeiliaid.

"Wrth gwrs, mae cryn dipyn o ffordd i fynd eto i gyrraedd y buchesi sy'n weddill ac sydd eto i fanteisio ar y cynllun hyd nes y gallwn ddweud ein bod wedi gwaredu'r clefyd hwn, felly byddwn yn gofyn i bob un ohonoch yma heddiw i barhau i gefnogi'r rhaglen ac i bob un ohonom barhau i annog ffermwyr gwartheg eraill yng Nghymru i gymryd rhan ac i wybod beth yw eu statws BVD."

Cytunodd y Prif Swyddog Milfeddygol, Christianne Glossop gyda'r Gweinidog, a siaradodd yn daer am bwysigrwydd parhau i gefnogi'r rhaglen, a'r hyn y mae angen i ni ei wneud i ddileu'r clefyd yn llwyr - nid yn unig yng Nghymru, ond ledled gwledydd Prydain;

"Mae mor bwysig ein bod yn dysgu gwersi oddi wrth ein gilydd ac yn rhannu uchelgais gyffredin. Byddai'n annheg dileu BVD o Gymru a methu â sicrhau yr un lefel o degwch ar draws gwledydd Prydain."

"Mae'n dda ein bod wedi dod o hyd i anifeiliaid sy'n cael eu heintio'n gyson [PI] - y peth gorau y gallwn ni ei wneud nawr yw sicrhau ein bod yn gallu parhau i waredu'r clefyd... Mae'n arwydd o'r safonau uchel sydd gennym yma yng Nghymru."

Hyd yn hyn, mae Gwaredu BVD wedi sgrinio 70% o fuchesi ledled y wlad - tua 7,500 allan o 11,000 sydd yng Nghymru ar hyn o bryd. O'r 70% hyn, mae tua 250 (75%) wedi'u hadnabod fel anifeiliaid PI.

Mae Gwaredu BVD yn gweithio'n agos gyda milfeddygon i annog profion BVD wrth ymweld â'u ffermwyr lleol. Mae ffermydd sy'n glir o BVD yn derbyn menter newydd ar hyn o bryd gan y rhaglen - sef tystysgrifau "statws" i gydnabod yr hyn a gyflawnwyd wrth iddyn nhw gadw'n glir o'r clefyd. Bydd ffermwyr yn derbyn statws Aur am 3 blynedd o sgrinio clir, Arian am 2 flynedd, ac Efydd am flwyddyn.

Gall milfeddyg wneud y prawf syml hwn yn ystod y prawf TB blynyddol. Mae'n gofyn am samplau gwaed gan loi rhwng 9-18 mis oed ac ni fydd yn cymryd mwy nag ychydig funudau i'w cynnal fel rhan o'r ymweliad TB. Bydd y canlyniadau'n cael eu rhoi hyd at 3 diwrnod ar ôl y prawf, a bydd y rheini sydd â buchesi sy'n sgrinio'n glir yn derbyn tystysgrif Statws Gwaredu BVD Clir i'w harddangos ar eu fferm.

Mae'r Sioe Fawr wedi bod yn dathlu ei chanmlwyddiant gydol yr wythnos, gyda miloedd o ymwelwyr yn dod drwy ei gatiau bob dydd. Mae Gwaredu BVD wedi cael ei hysbysebu'n dda drwy gydol y Sioe, gyda brandio gweladwy uwchben pob ysgubor wartheg a man arddangos mawr, lle mae'r tîm wedi bod yn codi ymwybyddiaeth o'r amcanion dros y 12 mis nesaf.

Dangosodd yr ymweliad gan y Gweinidog a'r Prif Swyddog Milfeddygol fod cefnogaeth gref i'r rhaglen a'i phwysigrwydd o fewn y diwydiant ffermio. Mae Gwaredu BVD yn gobeithio y bydd 90% o fuchesi yn gallu sgrinio'n glir am BVD erbyn 2020, a'u bod ar y trywydd iawn i gyrraedd y targed.