CEFNOGAETH PELLACH AR GAEL I FFERMWYR CYMRU DRWY RAGLEN GENEDLAETHOL GWAREDU BVD

19th Apr 2021

Yn dilyn ail-argraffu llwyddiannus rhaglen Gwaredu BVD, cyhoeddwyd heddiw y bydd cefnogaeth ar gyfer sgrinio buchesi ar gael i ffermwyr Cymru tan 31ain o Ragfyr 2022. Yn yr hyn sydd wedi bod yn deuddeng mis anodd i'r diwydiant, bydd newyddion am yr estyniad yn cefnogi ffermwyr am gyfnod hirach a'u helpu i baratoi ar gyfer sefyllfa’r dyfodol lle gallai rheolaeth BVD ddod yn ddeddfwriaethol.

Ers ei lansio yn 2017, mae'r rhaglen Gwaredu BVD a arweiniwyd gan y diwydiant wedi cael llwyddiant mawr gyda dros 8,700 o fuchesi yng Nghymru (80%) wedi'u sgrinio ar gyfer Dolur rhydd Feirysol Buchol (BVD). Mae pob prawf a gynhaliwyd wedi bod yn hollol rad ac am ddim i’r ffermwr, fel rhan o awydd uchelgeisiol y rhaglen i ddileu’r afiechyd o Gymru. Mae ffermwyr â buchesi sydd wedi sgrinio’n glir yn derbyn ‘Tystysgrif Statws Gwaredu BVD’ naill ai mewn aur, arian neu efydd. Mae ffigurau'n dangos bod yng Nghymru ar hyn o bryd:

  • 1,218 o fuchesi yn cyflawni statws aur (3 phrawf negyddol neu fwy)
  • 1,178 o fuchesi yn cyflawni statws arian (2 brawf negyddol)
  • 3,759 o fuchesi yn cyflawni statws efydd (1 prawf negyddol)

Gydag estyniad y rhaglen, bydd ffermwyr nawr yn gymwys i gael dwy sgrin pellach ar y fuches a bydd y rheini sydd â statws BVD arian neu efydd yn cael cyfle i gyrraedd statws aur.

O'r 8,700 o fuchesi sydd bellach wedi'u sgrinio, mae tua 2,446 (26.1%) wedi profi'n bositif a'r nod yw parhau i weithio gyda'r ffermwyr hyn a'u milfeddygon i ganfod yr anifail sydd wedi'i heintio'n barhaus (PI). I'r rhai sydd angen cynnal helfa (PI), mae'r rheolau newydd a chymhwyster yr ail-argraffu fel a ganlyn:

Sgrinio buches

  • Mae'r cyhoeddiad yn golygu bod yr holl sgrinio buchesi wedi'i ymestyn o’r 1af o Ebrill 2021 tan y 31ain o Ragfyr 2022.
  • Mae'r amserlen newydd yn golygu y bydd pob ffermwr yng Nghymru yn gymwys i gael uchafswm o 2 sgrin buches drwy raglen Gwaredu BVD.
  • Argymhellir yn gryf y dylid cadw o leiaf 10 mis rhwng pob prawf a bod o leiaf 10 mis wedi mynd heibio ers sgrin blaenorol y fuches.

Helfa PI

  • Bydd cyllid ar gyfer helfeydd PI yn parhau tan y 31ain o Ragfyr 2022.
  • Y cyfanswm sydd ar gael i'w ariannu yw £ 1,000 + TAW (ffi milfeddyg o £ 100, ffi profi £ 900).
  • Bydd ffermwyr sydd â buchesi sydd wedi profi'n bositif ac wedi gwneud cais am helfa PI cychwynnol o £ 500 yn gymwys i wneud cais am £ 500 ychwanegol os oes angen helfa PI pellach.
  • Mae'r holl arian ychwanegol ar gyfer hela PI wedi'i gynllunio i'w ddefnyddio ar gyfer costau samplu yn unig.

Bydd cam gwirfoddol rhaglen Gwaredu BVD yn dod i ben ar y 31ain o Ragfyr 2022, bydd cyllid ERDP yn dod i ben ar y pwynt hwn. Anogir ffermwyr nad ydynt eto wedi sgrinio eu buchesi neu sydd angen dilyn i fyny ar ganlyniadau profion cadarnhaol trwy helfa PI i weithio gyda'u milfeddyg a manteisio ar y gefnogaeth ariannol sydd ar gael nawr cyn ei bod hi'n rhy hwyr.

Dywedodd John Griffiths, Rheolwr Rhaglen BVD Gwaredu:

“Rwy’n falch o rannu newyddion am ail-argraffu pellach rhaglen Gwaredu BVD, i gefnogi milfeddygon a ffermwyr yn y frwydr i ddileu BVD yng Nghymru.”

“Mae dweud ein bod eisoes wedi sgrinio dros 80% o fuchesi yn ffigur gwych, ond mae gwaith i’w wneud o hyd ac rwy’n mawr obeithio y bydd newyddion am gefnogaeth pellach yn annog yr angen i ddal i sgrinio a chynnal helfeydd PI os oes angen. Mae'n hynod bwysig ein bod yn gallu adnabod anifeiliaid positif mewn buchesi heintiedig a thorri'r ddolen i atal lledaenu pellach yr afiechyd."

“Mae rhedeg fferm eisoes yn dod â sawl her, ac nid ydym eisiau i BVD barhau i fod yn un ohonynt. Mae BVD yn glefyd costus ac amcangyfrifir y bydd ganddo ganlyniadau ariannol sylweddol, gyda chost fras o £ 4,500 y flwyddyn ar gyfer buches gig eidion ar gyfartaledd a £15,000 ar gyfer buches laeth. Bydd y gefnogaeth ariannol sydd ar gael trwy raglen Gwaredu BVD nid yn unig yn helpu i'ch amddiffyn rhag y costau posibl hyn, ond bydd hefyd yn sicrhau bod iechyd a lles eich hun a'ch buchesi yn parhau i fod o safon uchel, ac mae'r balchder godidog sydd gennym ym myd ffermio Cymru yn parhau’n gryf.

“Os nad ydych eto wedi sgrinio'ch buches neu os oes angen i chi gynnal helfa PI, fe'ch anogaf yn gryf i wneud hynny tra gallwn eich cefnogi. Ni allwn gyflawni Cymru heb BVD heb yr ymdrechion cydweithredol parhaus a wneir gan filfeddygon a ffermwyr. Hoffwn ddiolch yn fawr i bawb sydd wedi gweithio gyda ni hyd yn hyn - rydych yn ein helpu i lunio dyfodol ein diwydiant amaethyddol yma yng Nghymru.”

“Rwy’n parhau i fod yn hyderus y byddwn yn gallu cyrraedd 100% o fuchesi yng Nghymru erbyn 2022 ac edrychaf ymlaen at rannu llwyddiant yn y dyfodol.”

Mae amcan y rhaglen o gefnogi menter a arweinir gan ddiwydiant i ddileu BVD o bob buches wartheg yng Nghymru yn aros yr un fath a bydd cefnogaeth ariannol ar gyfer sgrinio stoc ifanc a hela PI ar gael tan Ragfyr 31ain, 2022.